Val Gardena ligt in noord Italie in de Duitstalige provincie Süd Tirol, door de Italianen Alto Adige genoemd. Dat Duitstalige resulteert ook in een andere naam: Gröden.

Val Gardena ligt in noord Italie in de Duitstalige provincie Süd Tirol, door de Italianen Alto Adige genoemd. Dat Duitstalige resulteert ook in een andere naam: Gröden, die vreemd genoeg minder vaak wordt gebruikt dan de Italiaanse naam Val Gardena. Je kunt er naast je Italiaans ook prima met je Duits terecht in Val Gardena: op school krijgen ze namelijk zowel les in Italiaans als Duits, maar ook in Ladino. Deze laatste taal is zelfs ouder dan het Italiaans en nagenoeg niet te volgen voor een buitenstaander. Zo heet Val Gardena in het Ladino: Gherdëina.

Het dal ligt in het hart van de Dolomieten wordt omgeven door de indrukwekkende toppen van de Dolomieten: het Sella massief met Piz Boé als hoogste punt (3152 meter), de Sassolungo (3181 meter), de Sasso Piatto (2956 meter) en Marmolada (3342 meter).

Val Gardena hiken en biken © Claudia Zanin

Alpi di Siusi

Mooi in alle seizoenen

Eigenlijk kun je het hele jaar genieten van de natuurpracht. Val Gardena staat bekend als wintersportgebied, maar je kunt er ook in de andere seizoenen genieten van een actieve vakantie in de buitenlucht. Het 25 km lange dal is eigenlijk elk stagione, seizoen, geliefd bij wie houdt van attività fisica, sportief bezig zijn. De zuivere berglucht, de prachtige uitzichten en de uiteenlopende activiteiten all’aria aperta, in de buitenlucht, maken het in het voorjaar, zomer en najaar een geliefde bestemming voor wie houdt van hiken, biken, bergbeklimmen of andere outdoor activiteiten. Met als uitvalsbasis de dorpjes Ortisei, Santa Cristina of Selva.

Val Gardena in het voorjaar

Inwoners van Val Gardena weten dat de lente over het algemeen pas in juni begint. Dan bloeien de alpeggi, alpenweides, volop. Het is spectaculair om te zien. De temperaturen zijn over het algemeen heerlijk, al kan het bovenop de Sassolungo nog wel fris zijn.

Leestip:

Val Gardena in de zomer

Vanaf juni zijn de rifugi, berghutten, weer open. Je kunt heerlijk hiken en biken in Val Gardena; er liggen maar liefst 13.000 km aan sentieri, wandelpaden, 2.000 km mountainbiketrails en 600 km piste ciclabili, fietspaden. Bijkomend voordeel ’s zomers is dat het dan bovendien koeler is in het dal en in de bergen dan in de omliggende steden. Veel Italianen besluiten om die reden in het weekend de bergen in te gaan.

Val Gardena in het najaar

In september is het er ook prachtig dankzij de Burning Dolomites die de aandacht trekken; een indrukwekkend natuurverschijnsel waarbij de bergen door de lage zonnestand wel in brand lijken te staan. De temperatuur is nog aangenaam, de bladeren van de lariksbomen beginnen te tingere, verkleuren. En dan dus die kleur van de Alpen die tegen zonsondergang van grijs naar oranjerood overgaat door de laagstaande zon.

Links de Sassolungo, rechts de Sassopiatto

Val Gardena in de winter

Houd je van skiën, dan leent het wintersportgebied Val Gardena zich ook bijzonder goed voor een korte of langere vakantie. Het skigebied is enorm groot en er is ook 's winters van alles te doen.

Leestip:

De dorpjes van Val Gardena

Ortisei staat bekend om het houtsnijwerk © Claudia Zanin

Houtsnijkunst in Ortisei

Val Gardena bestaat uit drie pittoreske plaatsjes: Ortisei [Urtijëi in Ladino, Sankt Ulrich in Duits], Santa Cristina [S.Crestina in Ladino, Sankt Christina in Duits] en Selva Gardena [Sëlva in Ladino, Wolkenstein in Duits]. Elk dorp heeft een eigen karakter en uitstraling.

De VVV van Val Gardena omschrijft het verschil tussen de drie dorpen als ‘Metropolitan Ortisei, Laid-back S. Cristina, Sporty Selva’.

Ortisei

Zo wordt Ortisei (1236 meter) gekenmerkt door diverse sierlijke en traditionele gebouwen uit het eind van de vorige eeuw. Het dorp is de metropool van het dal en moet het al meer dan een eeuw hebben van het toerisme. Daarnaast staat het pittoreske dorp bekend om zijn prachtige houtsnijwerk. Dit zie je terug in de winkeltjes, maar ook langs de weg en in de prachtige kerk. Ortisei is het grootste dorp van de Val Gardena en heeft tevens de meeste inwoners: het zijn er zo'n 5000.
Ortisei heeft de meeste winkeltjes, restaurants en barretjes en leent zich bij uitstek om te flaneren door het compacte centrum met sfeervolle, nostalgische straatjes. Wil je meer weten van de houtsculpturen, bezoek er dan de tentoonstellingen in het museum.

S. Cristina

Het zonnige dorp Santa Cristina (1428 meter) ligt aan de voet van de Sassolungo en heeft zo'n 2000 inwoners. Het heeft een compleet andere uitstraling dan de grandeur van Ortisei. Het is het kleinste en rustigste van de drie dorpen en voelt allemaal wat rustiger en Italiaanser aan dan grotere broer Ortisei. In het centrum zijn diverse winkels, restaurants en barretjes plus een prachtige kerk.

Selva Gardena

Het dorpje Selva (Wolkenstein) is met zijn 1563 meter het hoogst gelegen dorp in het Val Gardena. Vanuit Selva kijk je uit op het imposantet Sella massief. Het 3000 zielen tellende dorpje heeft een andere uitstraling dan Ortisei en S. Cristina. Het is duidelijk gericht op de sportievere toerist, getuige ook de outdoor-winkels die er liggen. Het dorp heeft verder diverse monumenten waaronder ook ruines van Middeleeuwse kastelen.

Selva in de avond

Hoe kom je in Val Gardena

Je kunt natuurlijk met de auto naar Val Gardena, maar je kunt ook vliegen op Innsbruck. Vanuit daar rijd je 120 km over de Brenner en ben je binnen 90 minuten in het dal. Als je ’s ochtends heel vroeg vertrekt uit bv Amsterdam, Rotterdam of Eindhoven, kun je ’s middags al op de lange latten staan, wandelen of fietsen. Je kunt ook vliegen op het 40 km verder gelegen Bolzano en vanuit daar de trein pakken die je binnen 45 minuten nar Val Gardena brengt. Het vliegveld van Verona is het minst gunstige in het rijtje; het ligt op 190 km afstand en het duurt zo’n 2 uur en 15 minuten voordat je er bent.