Noord Piemonte, Smokkelaarsmuseum in Masera

Niets in Masera in de Noord Piemontese vallei Val d'Ossola doet denken dat het hier halverwege de twintigste eeuw vooral draaide om smokkelen. Smokkelaars speelden een kat en muis spel om uit het zicht van de Guardia di Finanza, de Italiaanse belastingdienst, te blijven. Ze staken bij nacht en ontij de Zwitserse grens over om te kunnen overleven.

Museo del Spallone

Het leven op de alpeggi, bergweiden, was zwaar. Mensen waren arm. Smokkelen bleek een manier te zijn om toch brood op de plank te krijgen. Dankzij de inspanning van de spalloni konden duizenden mensen eten. Het draaide om smokkelwaar maar tijdens de Tweede Wereldoorlog hielpen spalloni heel wat mensen de confine, grens, over. Met gevaar voor eigen leven.

Smokkelwaar

Smokkelaars haalden koffie uit Zwitserland om deze te verkopen in Italie. Tot het moment dat Zwitserland de accijnzen verhoogde, was het smokkelen van sigaretten ook lucratief. Vanuit Italie werd er juist rijst verhandeld met Zwitserland. Na de Tweede Wereldoorlog, zo rond 1950-1960, was smokkelen een lucratieve bezigheid voor de contrabbandieri, smokkelaars.

Toen Zwitserland de sigaretten tot een luxe artikel maakte, was het over met de pret. De verdiensten werden minder. Halverwege de jaren zeventig stopten de smokkelaars. Het museum geeft je een mooi inkijkje in het leven van de smokkelaar.

Spalloni, smokkelaars

De zogeheten spalloni (letterlijk vertaald brede schouders) reisden gedurende een dag en een nacht naar Ticino om sigaretten in te slaan. Lopend over antichi sentieri, oude paden, droegen ze de last op hun rug. Per trip gingen zo’n 1000 pakjes sigaretten illegaal de grens over. Maar ook andere waar zoals chocola en rijst. Net waar wat te halen viel.

De smokkelaarspaden waren geen gemakkelijke routes. De Guardia di Finanza, belastingdienst, surveilleerde scherp en zat hen op de hielen.

In het dorp had je drie kampen: je was hetzij amico, nemico of complice: vriend, vijand of handlanger.

Lucratief handeltje

Voor menig spallone was smokkelen ook een way of life. Per reis verdienden ze in die tijd zo’n 35.000 Lire. Dat was in die tijd hetzelfde als 1 maand werken in de fabriek. De verkoop ging overigens niet altijd via contanten. Baratto, ruilhandel, was in die tijd niet ongebruikelijk.

Bricolle, smokkelrugzak

In het museum zie je ook de zogeheten bricolle, de met de jute, handgemaakte zaini, rugzakken. De rechthoekige vorm heeft wat weg van een klein matras. Maar dan voorzien van schouderriemen. Zo konden ze wel 30 tot 40 kilo op hun rug meetorsen. Je ziet er de stijgijzers, stokken, bergschoenen en zelfs houten ski’s. Samen met de plattegronden krijg je een indruk van hoe ingewikkeld het was.