Italiaanse Keuken nu Immaterieel Cultureel Erfgoed van UNESCO

De Italiaanse Keuken maakt sinds 10 december 2025 als enige keuken ter wereld deel uit van het Patrimonio culturale immateriale dell'umanità, Immaterieel Cultureel Erfgoed van UNESCO. Voor de één is het een vloek, voor de ander een zegen. Gelukkig overheerst de zegen in het katholieke Italië…

Wat zegt Massimo Bottura

Internationaal vermaard meesterkok Massimo Bottura zegt het treffend tijdens de live-tv uitzending: “… de Italiaanse keuken is een rito d’amore, liefdesritueel. Aan een tavola apparecchiata, gedekte tafel, worden dromen gedeeld, wordt geruzied en wordt het weer goedgemaakt, herinneringen worden doorgegeven. Het gaat niet alleen om jezelf te voeden. Het gaat om het prendersi cura, zorgen voor familieleden, vrienden, gasten."

"Elke regione heeft een eigen grammatica del gusto, smaakregels. Ieder doet het op zijn eigen manier. Juist in deze biodiversiteit zit la nostra vera ricchezza, onze grote rijkdom. De Italiaanse keuken is continu in beweging. En wordt dagelijks gemaakt door boeren, kaasmakers, veehouders, ambachtslieden koks."

"De erkenning van Patrimonio dell'Umanità betekent het erkennen van de kracht van verbinden. Italië vernieuwt zich elke dag door te koken met liefde."

Italianen zijn niet alleen een meester in de keuken, maar ook in prachtige prozaïsche uiteenzetting, zoveel is duidelijk.

Leestip: 10 culinaire tips van Masssimo Bottura

Giorgia Meloni over de erkenning

Presidente del Consiglio Giorgia Meloni is orgogliosa, trots, dat het Italië de sfida, uitdaging, als eerste land ter wereld heeft gewonnen. En dat het is gelukt om de keuken op de immateriële erfgoed lijst te krijgen.

"Het is een eerbetoon aan wie we zijn, onze identiteit. Voor ons Italianen is de keuken niet alleen het eten, het is ook meer dan een bundel recepten. Het is zoveel meer: het is cultuur, traditie, werk, rijkdom.”

Tegenstanders

Het geluid van de tegenstanders is gebaseerd op angst dat de Italiaanse keuken door de erkenning vanaf nu star moet worden geïnterpreteerd. Volgens de definitie van immaterieel erfgoed lijkt die angst ongegrond.

UNESCO's immaterieel erfgoed leeft

De website van de UNESCO vermeldt: “Immaterieel erfgoed is ‘levend erfgoed’. Het omvat gewoonten, voorstellingen, rituelen, tradities, uitdrukkingen, bijzondere kennis of vaardigheden die gemeenschappen en groepen (en soms zelfs individuen) erkennen als een vorm van cultureel erfgoed en overdragen naar volgende generaties.”

Voor Nederland behoort het ambacht van molenaar bijvoorbeeld tot door UNESCO erkend Immaterieel erfgoed. Maar ook het Zomercarnaval van Rotterdam.

Wereldwijd zijn er 788 elementen in 150 verschillende landen opgenomen in het Immaterieel Werelderfgoed van UNESCO. Alleen al voor Italië zijn dat er 19. Tot de bekendste horen La Dieta Mediterranea, de kunst van de Pizzaiuolo Napoletano, il Carnevale di Venezia, il Carnevale di Ivrea.

UNESCO'S Werelderfgoed

De Italiaanse lijst van Patrimoni dell’umanità, erfgoed, is lang, heel lang. Het allerbekendst, en een na oudste erkenning (1980), is voor de centro storico van Roma. Heel wat steden en plaatsen volgden. Ook de Dolomiti staan op de lijst (sinds 2009) en Vulkaan Etna (sinds 2013).

Een belangrijk verschil met werelderfgoed is dat immaterieel erfgoed niet uniek of van wereldbetekenis hoeft te zijn. Immaterieel werelderfgoed hoeft namelijk niet precies hetzelfde te blijven maar mag gaandeweg nieuwe vormen aannemen.

Meer over Massimo Bottura