Ben je op vakantie in noord-oost Italië, dan mag een bezoek aan de mozaïekschool Scuola Mosaicisti del Friuli niet ontbreken. De tentoongestelde werken zijn gemaakt door leerlingen die van overal ter wereld afreizen naar Spilimbergo om het eeuwenoude ambacht te leren. Een aanrader.
Al sinds de 16e eeuw maken ambachtslieden uit de omgeving van Spilimbergo de prachtigste mozaïeken. In eerste instantie togen de mozaïekwerkers ze naar Venezia, maar later vanaf de 19e eeuw, reisden de mosaicisti de hele wereld over. Van Venezuela tot Australië, van de Verenigde Staten tot Japan. En natuurlijk ook naar Nederland; ze worden tot op de dag van vandaag in alle uithoeken van de wereld gevraagd vanwege hun bijzondere talent. Menig vloer van gemeentehuis, kerk of vooraanstaand gebouw is gelegd door de mannen uit Friuli.
Spilimbergo al eeuwenlang uitvalsbasis
In het stadje Spilimbergo worden sinds 1922 ambachtslieden opgeleid om mozaïek te maken. Op de Scuola Mosaicisti del Friuli wordt niet alleen mozaïek gemaakt zoals vroeger in Byzantium en in het oude Rome, maar is ook ruimte voor hedendaags mozaïek. Het levert verrassende werken op. Je kijkt je ogen uit.
De school is wereldberoemd en verdient absoluut een bezoek. Dit kan in de zomermaanden als er geen les wordt gegeven. Ander bezoek gaat op aanvraag.
Werkelijk overal mozaïek
Niet alleen de tentoongestelde werken van de allievi, leerlingen, zijn indrukwekkend, ook het schoolgebouw zelf is spectaculair. Geen ruimte is onbenut gelaten om het vakmanschap te tonen. Van het terrazzowerk op de pavimento, vloer, tot bekleding van de traptreden en -leuning, de wanden, het trappenhuis, binnentuin… zelfs de kantine en toiletten zijn voorzien van mosaico.
In de leslokalen wachten de ceppi, houten hakblokhokken, en martelline, penhamers, bakken met gesorteerde stenen en gekleurde stukjes glas, geduldig op de terugkomst van de leerlingen. Die komen uit heel de wereld; de mozaïekschool meldt trots dat er 22 verschillende nationaliteiten wordt gedoceerd.
Lange traditie
De keuze voor het kleine Spilimbergo als zetel van de school was een eeuw geleden klip en klaar. De streek had een lange traditie in terrazzo en mozaïek. Sinds de 16e eeuw trokken mozaïekwerkers massaal naar Venezia om daar aan de slag te gaan. Het is juist daar dat het idee ontstond om de sassi, stenen, uit de rivierbeddingen te gebruiken. Waar de Meduna en Tagliamento ’s winters en in het voorjaar veranderden in kolkende watermassa’s vol smeltwater uit de Alpen, staan die ’s zomers heel wat droger. In de greti, zomerbeddingen, ligt een keur aan uiteenlopende, mooie stenen. Ze steken mooi af tegen de zich hier doorheen kronkelende waterstroompjes.
Traditie maar ook vernieuwing
De laatste jaren is er op de mozaïekschool steeds meer ruimte gecreëerd voor materialen anders dan pietra, vetro e smalti, steen, glas en glazuur. Tradizione e rinnovamento, traditie en vernieuwing, gaan hand in hand. De mozaïekwerken zijn in tegenstelling tot vroeger zelfs driedimensionaal.
Het ziet er soms zo eenvoudig uit, maar als je weet dat leerlingen bij aanvang een week doen om de steentjes met de hand op precies een bij een centimeter te hakken om op die manier een werkje van tien bij tien centimeter te maken, dan snap je wel dat er heel wat bij komt kijken.
Van sommige opdrachten zie je in de lokalen het werk van álle leerlingen. Je ziet dan gelijk hoe groot het verschil kan zijn. Niet alleen bij kleine werkjes, maar ook bij portretten. Het vangen van de mimiek en het karakter in steentjes, blijkt verre van gemakkelijk. Talent, geduld en een scherp oog zijn essentieel.
Doordat mozaïek maken zo arbeidsintensief en moeilijk is, zijn ook kleine werkjes behoorlijk aan de prijs. Maar dan heb je wel een uniek kunstwerk.
Je ziet in de gangen en lokalen ook hoe de mozaïekwerken tot stand komen; het start met het op een juiste wijze opbouwen van de ondergrond, de tekening etc. Je moet er toch niet aan denken dat de noeste arbeid na verloop van tijd gaat verzakken!
Heb je belangstelling om het vak te leren, dan kun je je inschrijven voor de driejarige opleiding aan de Scuola Mosaicisti del Friuli. Maar je kunt ook kiezen voor korte weekcursussen. Zo kun je ervaren of mozaïeken voor jou mindfull of juist frustrerend voelt.
Attendeer anderen gerust met een link op deze pagina, maar onthoud dat kopiëren van de inhoud niet is toegestaan!