F - Della Francesca

Na zijn dood is deze schilder en wiskundige in de vergetelheid geraakt en pas in de 20e eeuw herontdekt. Della Francesca werkte zowel voor het hof van Sigismondo Malatesta in Rimini, als voor zijn vijand Federico da Montefeltro in Urbino. Hij had een fascinatie voor meetkundige problemen en het perspectief, waar hij zich aan het eind van zijn leven volledig aan wijdde. Hij schreef toen een wiskundig handboek voor kooplieden over het telraam alsmede een traktaat Over de perspectief in de schilderkunst. Zoals veel renaissancekunstenaars was hij ervan overtuigd dat de schepping was gebaseerd op volmaakte geometrie en die wilde hij dan ook ontdekken.
Aan het hof van Urbino leerde hij van Nederlandse meesters de lazuur- of glacistechniek: een reeks dunne verflagen op al gedroogde verflagen of op een niet afgedekte, maar doorschijnende ondergrond, zodat er subtiele mengsels en nuances ontstaan. Daardoor gaven zijn doeken voor het eerst de indruk van een helder daglicht. In het werk van Della Francesca kwamen de stijlen van vele grote Florentijnse kunstenaars uit vroeger tijden en die van zijn tijdgenoten samen. 

Hij maakte serene, monumentale fresco’s en panelen met duidelijke kleuren, die waren voorzien van een mathematisch perspectief. Zo wist hij van de complexe legende van het Ware Kruis een heldere, rustige frescocylcus te maken.
De kunstenaar dacht lang na over zijn werken en was ook een langzame werker. Het was daarom noodzakelijk om ‘s nachts natte lappen over zijn fresco’s te leggen, zodat hij meerdere dagen aan een bepaald deel kon werken. Een fresco wordt namelijk gemaakt door kleuren aan te brengen op natte pleisterkalk en zodra dat opdroogt valt er niet veel meer aan te veranderen, behalve kleine details.
Della Francesca’s invloed is te zien in de stijl van zijn leerlingen Signorelli (plechtige figuren) en Perugino (heldere, ruimtelijke compositie). Er bestaat zelfs een ‘Piero della Francesca Trail’ dankzij het boek van de grote kunstkenner John Pope-Hennessy, dat als een soort pelgrimstocht langs alle bekende werken van de kunstenaar voert.