Temperatuur
Er is geen eenduidig beeld te geven van het klimaat in Italia. Dat is niet zo raar, als je bedenkt dat het land van noord naar zuid zo'n 2.500 kilometer beslaat. De Alpen in het Noorden kennen natuurlijk andere temperaturen dan de regioni die grenzen aan de Middellandse zee. Door de diverse bergketens, zowel in het noorden, midden als zuiden, kunnen de temperaturen zelfs op korte afstand veel van elkaar verschillen.
In grote lijnen is wel te zeggen dat het noorden koude winters kent, en warme, vochtige zomers. De Povlakte, die zich uitstrekt van Piemonte, Lombardia, Emilia-Romagna tot Veneto, kent daarentegen weer droge zomers. Vanaf Toscana zuidwaarts zijn de naar onze maatstaven zomerse temperaturen al vroeg in het jaar te ervaren tot laat in de herfst. De winters zijn mild in vergelijking met Nederland. Zo kan een stedentrip naar Roma het hele jaar door worden gemaakt; de gemiddeld 7 graden in de winter en 25 in de zomer zijn hiervoor prima randvoorwaarden.
Wind en neerslag
Er zijn twee bekende windstromingen: de Tramontana, een droge noordoostenwind die 's winters midden Italia doorkruist. In de ochtend is deze het sterkste, gemiddeld tot windkracht 8, in de middag zakt deze naar windkracht 4. Het zuiden kent zomers de Sirocco. De hete, vochtige lucht komt uit het zuiden, de Sahara, en is ongeveer 10 graden warmer dan normaal, waardoor de temperatuur kan oplopen tot 45 graden. Reden te meer om met name in het voor- en naseizoen de zuidelijke regioni te bezoeken. De temperatuur is dan aangenamer en er zijn veel minder toeristen op de been. Bovendien staat in het voorjaar alles in bloei en overheerst het groen, daar waar hoe langer het seizoen duurt, verdord geel de boventoon gaat voeren.
De beide grote eilanden worden gekenmerkt door een warme, droge zomer. In Cagliari, in het zuiden van Sardegna, valt de minste regen van Italia. In de berggebieden valt gemiddeld meer neerslag dan elders. Dat het alleen in de Alpen zou sneeuwen is een sprookje. Ook in Midden Italia gaan de Romeinen 's winters in het weekend skiën in de Apennijnen of in de Gran Sasso van Abruzzo. Sneeuw vind je tot in Zuid Italia, zelfs op de Etna ligt sneeuw. Alleen de kust en het zuiden van Sicilia zijn nagenoeg gevrijwaard van het witte poeder. Klimaatbeleving is natuurlijk subjectief. Twintig graden is voor ons lekker, voor een Siciliaan is dat relatief fris. Zeewatertemperatuur die voor Noord-Europeanen prima is, is voor Italianen te koud. Deze zul je vaak pas laat in het seizoen in zee zien zwemmen. Ook zijn veel buitenzwembaden bij accommodaties pas vanaf eind mei gevuld, meestal is dit tot ongeveer half september. Vraag ernaar bij de touroperator. Wat ook handig is, is om kort voor vertrek, de weersvooruitzichten van de streek voor de komende vier dagen te bekijken en de klimaattabbellen te raadplegen.